Voor menigeen leent de zomervakantie zich voor een moment van afstand nemen. Terwijl ik dit schrijf hoor ik boeren in koor roepen: ‘Vakantie? Hoezo? Het werk op de boerderij gaat altijd door.’ En ja, dat klopt, alhoewel veel boeren er ook prima in slagen tijd voor gezin, familie en vrienden vrij te maken in de zomerperiode met o.a. een meerdaags bezoek aan de Zwarte Cross.
Vakantie of niet: in Zutphen diende 25 juli een rechtszaak waarin Farmers Defence Force (FDF) onmiddellijke legalisering van PAS-melders van de overheid eist. De zaak werd uitgesteld, aangezien milieuorganisatie Mobilisation for the Environment (MOB) zich op het laatste moment wilde voegen in de zaak, dit tot groot ongenoegen van FDF.
En zo sleept ook dit dilemma zich onverminderd voort tijdens het zomerreces, in lijn met de toenemende toevlucht tot de rechterlijke macht om de wetgevende en uitvoerende macht tot uitvoering en snelheid te dwingen. Het beslechten van dilemma’s gaat in een gepolariseerde omgeving zonder uitzondering gepaard met emoties, die naarmate de frustratie toeneemt, hoog kunnen oplopen.
Het feit dat rechters gedwongen worden uitspraken te doen, geeft aan dat we er niet meer in slagen om via een dialoog tot oplossingen te komen. ’Wanneer rationele argumenten botsen met emotionele zorgen komt er nooit een echte dialoog op gang. Het hoofd van de een spreekt met de buik van de ander. Die twee zullen nooit bij elkaar komen,’ aldus polarisatie-expert Bart Brandsma. Zijn advies: bestook elkaar niet met nog meer feiten, maar wees bereid beter te luisteren naar de onderliggende zorgen en behoeften.
Stop met roeptoeteren
Zo heeft ‘roeptoeteren’ dat gewasbeschermingsmiddelen getoetst worden door het College voor de toelating van gewasbeschermingsmiddelen en biociden (Ctgb) geen zin, aangezien het de zorgen over effecten op de volksgezondheid niet wegneemt.
Veel zorgen zijn terug te voeren op een gebrek aan kennis over de materie en de wijze waarop voedselmakers en hun leveranciers zich inzetten voor de productie van gezond, veilig en voldoende voedsel. Dit mag de agrarische sector zichzelf aanrekenen. Tot op de dag van vandaag gaan voedselmakers en hun vakorganisaties ervan uit dat burgers wel begrijpen dat boeren, tuinders en vissers zich hiervoor dagelijks inzetten? Een stevige misvatting.
Juist tijdens het zomerreces denken burgers nadrukkelijker na over de zin van het leven en de rol die ze zelf kunnen en willen spelen. Voedsel is een primaire levensbehoefte. Het is logisch dat consumenten zich hier druk over maken. Het doen van de dagelijkse boodschappen is een van de weinige middelen, naast verkiezingen, waarmee consumenten invloed uitoefenen. Dit vergt een proactieve en open communicatie, waarbij met name nieuwe media effectief ingezet kan worden. Ruim tweederde van de mediaconsumptie vindt immers online plaats.
Artificial Intelligence als rationeel hulpmiddel
Binnen het online mediagebruik nemen AI-oplossingen als ChatGPT, Gemini en DeepSeek een steeds dominantere rol in. Voor iedere vraag bieden deze geavanceerde zoekmachines antwoord. Als agrarische vakorganisaties nalaten consumenten tekst en uitleg te geven over hun handelen, wordt dit overgenomen door AI, die zich baseert op een eindeloze database aan bestaande informatie. Dit geeft in de regel prima houvast als het gaat om rationele beslissingen: keuzes die door het hoofd gemaakt worden.
Burgers maken keuzes met hun buik
Burgers maken keuzes echter niet met het hoofd, maar voor negentig procent met hun buik. Puur gevoelsmatig. Dat is iets waarvan niet alleen voedselmakers en hun vakorganisaties, maar ook politici zich met het oog op de naderende verkiezingen buikpijn kunnen krijgen.
Boeren laten zich leiden door seizoenen, niet door algoritmes. Voor het winnen van de gunst van de consument en kiezer komt echter meer kijken dan een rationele uitleg. Voed de buik, niet het hoofd. Wees trots, laat het zien en besteed bovenal aandacht aan hetgeen burgers bezighoudt: ‘Vind ik je leuk?’, ‘Kun je het?’ en ‘Ben je er voor mij?’
