De Toren van Babel is een mythische vertelling over de val van hoogmoed. Vanuit morele superioriteit en het geloof in een maakbare wereld poogde de mensheid een toren naar de hemel te bouwen. God strafte de mensheid door hun taal te verwarren, waardoor ze elkaar niet meer verstaan. Het gevolg: chaos en miscommunicatie. De overeenkomsten met het huidige politieke klimaat zijn treffend.
Vooropgesteld verdient het nieuwe kabinet een compliment voor het geëtaleerde optimisme, de bereidwilligheid de dialoog aan te gaan en de wil constructief samen te werken. Vanuit een minderheidskabinet bezien een open deur. De voortekenen van de vrijdag jl. gepresenteerde plannen stemmen minder optimistisch. Vanuit de Babylonische (en Haagse ivoren) toren is het contact met de samenleving onverminderd vertroebeld.
Olifant in de kamer
De ‘olifant in de kamer’ is de eenzijdige belichting van stikstof als parameter voor de staat van de natuur. De overheid toont zich onwrikbaar in haar overtuiging dat stikstof een negatieve impact heeft op de natuur. Wetenschappelijk en praktijkonderzoek, dat het tegendeel bewijst, wordt categorisch genegeerd. Het effect van de stoppersregeling tot dusver is nagenoeg nihil. Stikstof is een waardevol element; essentieel voor groei van planten. De uitdaging is om stikstof in gebonden vorm beter te benutten om verlies te voorkomen. In de praktijk zijn hiervoor meerdere innovaties beschikbaar.
Dit raakt de samenleving in het hart
Toch is het nieuwe kabinet voornemens voor haar wensdenken maar liefst 20 miljard vrij te maken. Geld dat o.a. uit een versobering van de zorg (verhoging eigen risico, betalen voor mantelzorg) en een afbraak van de sociale zekerheid (halvering WW-uitkering) betaald dient te worden. Dit raakt de Nederlandse samenleving, miljoenen burgers, in het hart. Het is een kwestie van tijd dat niet alleen boeren, maar ook burgers zich hiertegen massaal gaan uitspreken. Een initiatief van plattelandsbewoners, #samenoptrekken, is hiervan een eerste signaal. De samenleving aan de voet van de toren begint zich te roeren.
Hopelijk beseft het nieuwe kabinet, als ze de trappen van de toren afdaalt, dat haar beleid enkel kans van slagen heeft als er ook daadwerkelijk naar de samenleving wordt geluisterd, in plaats van het organiseren van schijnparticipatie om haar narratief door te drukken. Beter ten halve gekeerd dan ten hele gedwaald.
Auteur: Wim Groot Koerkamp