Heeft u er onderhand ook uw buik meer dan vol van? Kranten en nieuwsprogramma’s die niet uitgesproken raken over de spreiding van asielzoekers(centra)? Politici die elkaar verdringen aan de praattafels en – natuurlijk onbedoeld – olie op het vuur gooien door zich ter plaatse te mengen met de betogers tegen azc’s? Door de overmatige negatieve mediaexposure wordt ieder protest enorm opgeblazen, tot genoegen van de relschoppers en sensatiezoekers die zich onder de menigte bevinden.
Geen wonder dat steeds meer mensen zich afkeren van de gevestigde media. Zonder de vluchtelingenproblematiek te bagatelliseren, dunkt me dat Nederland voor grotere uitdagingen staat qua woningnood, netcongestie, krapte op de arbeidsmarkt, klimaatadaptatie en het borgen van voedselzekerheid. Ingrijpende veranderingen op het wereldtoneel vormen een directe bedreiging voor onze welvaartsstaat.
Omgekeerde Maslow piramide
Het Maslow-gedachtegoed dat je eerst moet voldoen aan je basisbehoeften, zoals eten, veiligheid en een dak boven je hoofd, voordat je kunt toekomen aan zelfontplooiing, is voor jonge generaties, zoals Millennials (geboren tussen 1981 en 1996) en Gen Z (geboren tussen 1997 en 2012) achterhaald. Zij beschouwen identiteit, zingeving en persoonlijke waarden niet langer als luxe sluitpost, maar het vertrekpunt van waaruit ze hun leven inrichten. Het gevolg: een sterke scheefgroei tussen wat de huidige maatschappij vraagt: mensen die een tastbare bijdrage leveren aan onze welvaart versus mensen die eindeloos en overal iets van vinden.
Terwijl de maakindustrie (fabrieken, aannemers, installateurs, boeren en tuinders) schreeuwt om goedbetaalde arbeidskrachten, wordt politieke besluitvorming vertraagd door een tsunami aan onderzoekers, beleidsmakers, juristen en consultants. Deze tegenstelde krachten worden verstrekt door de opkomst van artificiële intelligence en algoritmes, waardoor de kloof tussen de systeem- en leefwereld almaar groter wordt.
Alles wat aandacht krijgt groeit
Profeten kunnen niet zonder tovenaars; onderzoekers niet zonder techneuten en vice versa. Waar het om draait is het hervinden van een nieuwe balans. Dit begint op scholen waar de keuze voor praktische beroepen alle stimulans verdient. De kentering is al volop gaande. Monteurs rekenen inmiddels hogere uurtarieven dan content-managers. Het gebrek aan arbeidskrachten in de land- en tuinbouw stimuleert de ontwikkeling van robots voor het planten, zaaien, spuiten, schoffelen, plukken en oogsten. Waar ruimte steeds spaarzamer wordt, maakt vertical farming een opmars. De land- en tuinbouw staat bol van nieuwe technieken, waarmee de impact op het milieu wordt geminimaliseerd.
Ik verheug me op nieuwsmedia die hun vizier spreiden en aandacht besteden aan praktijkgericht onderwijs en innovaties. Programma’s en talkshows die aandacht besteden aan wat wél in plaats van wat niet kan. Nederland snakt naar optimisme, positiviteit en progressie. Een uitgelezen kans voor de gevestigde media om de gunst van de kijker te herwinnen.
Auteur: Wim Groot Koerkamp