Nederland ligt eruit. Uitgeschakeld op het Wereldkampioenschap Voetbal 2026. De wijze waarop – met schijtbakken voetbal – is typerend voor de huidige stemming in Nederland. Defensief, bang om verkeerde keuzes te maken, pessimistisch.
Marokko was verrast door de verdedigende opstelling van Nederland en trok vrolijk en zelfbewust ten aanval. Met nog meer verdedigende wissels van Nederlandse zijde kon de tegengoal niet uitblijven. En die kwam dan ook als loon voor de angst die Oranje tentoonspreidde. Over de penaltyreeks die volgde, hoeven we het al helemaal niet te hebben. Angst slaat op de spieren en blokkeert een doeltreffende afronding.
Het zijn de eindeloze analyses en ongebreidelde hoeveelheid data die coaches, maar ook beleidsmakers en politici tegenwoordig ten dienste staan. De vraag is echter of deze data tot betere keuzes leidt? Doet het recht aan wie we zijn als Nederland? Aan onze identiteit, waar we trots op zijn?
Nederland was tot voor kort wereldwijd vermaard vanwege haar aanvallende speelwijze. Creatief, zelfverzekerd en bovenal eigengereid: uitgaand van eigen kracht. Hetzelfde geldt voor de wijze waarop we in Nederland voedsel maken. Innovatief, duurzaam, gezond en met een minimale milieu-impact. Is het perfect? Nee, het kan altijd beter. En dat is precies wat boeren, tuinders en vissers al generaties achtereen in samenhang met de natuur doen. In samenwerking met onderzoeksinstituten, onderwijsinstellingen, leveranciers en afnemers.
Het landbouwbeleid dat het huidige kabinet voorstaat, breekt rigoureus met dit sterke imago. Een beleid dat enkel ‘Ot en Sien’ bedrijven, bij voorkeur biologisch en korte ketens propageert en daarmee voorbijgaat aan 96 procent van de gangbare land- en tuinbouwbedrijven in Nederland.
Terug naar start. Waar draait het om in het stikstofdebat? Simpel: de Staat van Instandhouding van de natuur: deze mag niet verslechteren volgens de Vogel- en Habitatrichtlijn. Modellen laten een verontrustend beeld zien, terwijl empirisch onderzoek – waarnemingen in het veld – juist een positief beeld geven, zoals onlangs nog in de documentaire ‘Natuur houdt zich niet aan natuurbeleid’ van Robert Ellenkamp werd aangetoond.
Wie heeft er nu gelijk? Het stikstofdebat is een keiharde botsing tussen de systeemwereld van modellen versus de leefwereld van burgers. Dat beperkt zich niet tot boeren, maar geldt evenzeer voor mensen in de zorg, bouw, onderwijs en horeca. Vakmensen die dagelijks gebukt gaan onder de enorme regelzucht van modellen die niet aansluiten op hun dagelijkse werk en passie.
Nederland doet niet meer mee als voetballand. Met het voorgenomen stikstofbeleid regeert de angst, de fixatie op modellen en levert Nederland ook haar titel als toonaangevende voedselinnovator in. Het is tijd voor nieuw leiderschap dat recht doet aan onze identiteit, aan onze trots. Geef Nederland het zelfvertrouwen terug.
Auteur: Wim Groot Koerkamp – founder Stichting AAN TAFEL!