Woensdagmiddag 1 juli vond in de Tweede Kamer een debat plaats over de stikstofbrief van LVVN-minister Jaimy van Essen. Uiterlijk onbewogen hoorde Van Essen, vergezeld van staatssecretaris Silvio Erkens, de inbreng van zestien kamerleden aan, corresponderend met de standpunten van 16 (!) partijen. De publieke tribune was tot de laatste plaats bezet met bezorgde boeren, belangenbehartigers en journalisten. Meerdere malen moest de tribune tot stilte gemaand worden. Een boerin die haar woede over de verstrekkende plannen niet de baas bleef, werd afgevoerd.
Wat het publiek voorgeschoteld kreeg, was allesbehalve fraai. Kamerleden die elkaar persoonlijk beschimpten en voor de bühne hun stokpaardjes bereden. Inhoudelijk voegde het urenlange debat niets toe, waarmee het failliet van deze vorm van democratie werd onderstreept.
Het bevestigt het beeld dat echte besluitvorming niet transparant voor het oog van de natie plaatsvindt, maar buiten het zicht van de camera’s in de wandelgangen, waar bondjes worden gesmeed en een levendige ruilhandel plaatsvindt. Meewerken aan een coalitievoorstel kan, maar heeft altijd een prijs. Wat krijgt PRO terug voor haar steun aan het stikstofplan van het kabinet? Dat het vertrouwen in de politiek tot een historisch dieptepunt is gekelderd, wekt geen verbazing.
Het valt des te meer te waarderen dat 50.000 Nederlandse boeren en tuinders elke dag opnieuw energie en passie aan de dag leggen om voldoende, lekker en gezond voedsel te produceren. Niet dankzij, maar ondanks een onbetrouwbare overheid.
