Zag je het? De verbazing en vertwijfeling in de ogen van Ina Adema en Ger Koopmans aan tafel tijdens een uitzending van Nieuwsuur donderdagavond jl.? In plaats van lof voor een plan om Nederland van het stikstofslot te halen, oogstten ze cynisme, wantrouwen en ongeduld.
Presentator Petra Grijzen etaleerde weinig waardering voor het initiatief en drukte Adema en Koopmans vanaf de eerste vraag in het defensief. In plaats van te constateren dat de ideeën van minister Femke Marije Wiersma en het werkveld veel overeenkomsten tonen, zoals ook door Wiersma in een interview met FD werd onderschreven, werkte het woord ‘dwang’ als een rode lap op een stier bij Grijzen.
Hoezeer Adema en Koopmans hun best ook deden te benadrukken dat boeren zelf aan het roer staan en dat dwang enkel als ultieme maatregel aan de orde is, bleef dit laatste als een zwaard van Damocles boven het tafelgesprek hangen en werd alle positiviteit en daadkracht op de dag van de lancering resoluut de kop ingedrukt.
De ernstig kijkende Grijzen hanteerde een oneigenlijk argument. Wiersma benoemt in haar startpakket eveneens dat de normen die individuele boeren opgelegd krijgen niet vrijblijvend zijn: ‘Voor de norm per boerenbedrijf geldt uiteraard dat dit niet vrijblijvend kan zijn. Er is een stok achter de deur nodig’, aansluitend op een welbekend spreekwoord: ‘Om het vee in beweging te brengen heb je wortels en een stok nodig.’ Daarin verschilt de aanpak van Wiersma en het werkveld niet.
De afdronk van deze Nieuwsuur uitzending is voor menig Nederlander geen verrassing. De vooringenomenheid, negativiteit en in veel gevallen gebrekkige kennis waarmee onderwerpen in de voedseltransitie worden behandeld, hebben erin geresulteerd dat menigeen al lang geleden afscheid heeft genomen van Nieuwsuur (en Zembla).
Een schrale troost voor Adema en Koopmans, die zich dus geen zorgen hoeven te maken over de impact van deze uitzending. Daarvoor zijn andere middelen, waaronder nieuwe media, veel effectiever. Media die dergelijke initiatieven niet op voorhand ontmoedigen met de wetenschap dat het onmogelijk is om het iedereen per direct naar de zin te maken. Laten we in ieder geval beginnen: aan de slag!
Wat bleef hangen in de studio van Nieuwsuur was, om maar in stikstoftermen te blijven, een zijige pislucht.
