Bovenstaande kop zorgt voor paniek bij natuurorganisaties en de politiek. Volkomen onterecht aldus Jaap Majoor: “Het is gewoon een natuurlijk proces dat de heide gaat verdwijnen uit Nederland. Dit heeft niets met stikstofregels of boeren te maken. De natuur regelt dit zelf.” Hoe zit dit precies?
Majoor: “Heide is in Nederland grotendeels ontstaan door menselijk handelen. Vanaf ongeveer 1500 voor Christus begonnen boeren bossen te kappen en af te branden om plaats te maken voor akkers en vee. Door eeuwenlange begrazing en intensief landgebruik veranderden grote gebieden in schrale zandgronden waar alleen nog de pioniersplanten, zoals heide konden groeien.”
“In de natuur is de pioniersplant de eerste vorm van plantengroei. Dit is een plant die zelf nagenoeg geen voedingsstoffen nodig heeft, maar na verloop van tijd verrijkt deze plant de bodem met organisch materiaal en legt zo de basis voor andere plantensoorten en verdwijnt dan zelf door een te rijke bodem. Dit ecologisch proces heeft een naam: successie. Heide legt stikstof vast en maakt de bodem geleidelijk rijker. Door deze rijkere bodem gaan er uiteindelijk grassen, struiken en later bomen groeien en verdwijnt de heide. Zonder ingrijpen van de mens zal de heide evolueren naar bos. Een volkomen natuurlijk, maar onomkeerbaar proces.”
“Boeren hebben vele eeuwen de heide in stand gehouden door de heide intensief te begrazen en af te plaggen. De boeren gebruiken de heide nu niet meer, want zij hebben de beschikking over kunstmest gekregen en zijn daarom gestopt met het beheer. Maar de natuur stopt niet en zo blijft de heide zijn omgeving verrijken met organisch materiaal en verdwijnt daarom vanzelf. Zo werkt de evolutie van de aarde nu eenmaal.”
“De enige manier om de heide te behouden is de heidegebieden te beheren zoals de boeren vroeger deden: afplaggen en beweiden. Ga niet roepen: ‘De natuur valt om.’ De natuur doet gewoon zijn werk, zoals de natuur al miljoenen jaren te werk gaat. Noem deze gebieden cultureel erfgoed of cultuurhistorisch landschap zodat wij ons nageslacht kunnen laten zien hoe de evolutie van de aarde ontstaan is. Dit is de enige manier om de pioniersplanten te behouden en dat heeft niets met boeren of stikstof te maken. De natuur regelt het zelf.”
Jaap Majoor is de voormalige eigenaar van mechanisatie- en loonbedrijf Kooijker van Dieren in Laag Zuthem (Ov.). Majoor beschikt over jarenlange praktijkervaring in agrarisch natuurbeheer.